ASEAN liderleri, bölgesel işbirliği ve güvenlik gündemiyle bir araya geldi

Tayland’ın başkenti Bangkok’ta 1967’de kurulan, Vietnam, Tayland, Singapur, Filipinler, Myanmar, Malezya, Laos, Endonezya, Kamboçya, Brunei ve Doğu Timor’u bir araya getiren ASEAN, hükümetler arası işbirliği ve ekonomi diplomasisini amaçlıyor.

3 trilyon dolardan fazla Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) sahip, 650 milyondan fazla nüfusu bir araya getiren ASEAN, bölgesel ekonomik ve güvenlik işbirliğini hedefliyor.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, ülkesinin ev sahipliğinde başkent Manila’da düzenlenen ASEAN 49. Liderler Zirvesi’nin açılış konuşmasını yaptı.

Jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, iklim değişikliği, yeni teknolojiler ve ulus ötesi tehditlerin bölgeyi hızla yeniden şekillendirdiğini belirten Marcos Jr, hiçbir ülkenin bu sorunların üstesinden tek başına gelemeyeceğini vurguladı.

ASEAN ülkelerinin farklılıklarına rağmen ortak amaç doğrultusunda hareket etmeleri gerektiğini dile getiren Marcos Jr, bölgesel işbirliğinin ulusal kapasitelerin yetersiz kaldığı noktalarda tamamlayıcı rol üstlendiğini ifade etti.

Marcos Jr, bu yılın başlarında Cebu’da düzenlenen 48. ASEAN Zirvesi’nde Orta Doğu’daki gelişmelerin Asya vatandaşlarını riske atması ve ulaşım, enerji ve gıda tedarik zincirlerini aksatmasının bölgesel işbirliğinin önemini ortaya koyduğunu anlattı.

Bölgedeki gelişmeler nedeniyle zirveyi ertelemeyi değerlendirdiklerini ancak ASEAN ülkelerinin istişareleri sonucunda bir araya gelerek ortak yanıt oluşturmanın önemli olduğuna karar verdiklerini ifade eden Marcos Jr, örgütün uzun vadeli hedefleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

BÖLGESEL GÜVENLİK  VE EKONOMİK ENTEGRASYON VURGUSU

ASEAN 2045 vizyonunun uygulanmasında barış ve güvenlik, ekonomik refah ve halkların güçlendirilmesinin temel öncelikler olduğunun altını çizen Marcos Jr, bu alanlarda bölgesel işbirliğinin artırıldığını dile getirdi.

Marcos Jr, denizcilik işbirliğinin güçlendirilmesi, insan kaçakçılığı, siber suçlar ve çevrim içi dolandırıcılıkla mücadele alanlarında ilerleme kaydedildiğini bildirdi.

Bölge ekonomilerinin dijital entegrasyonunu geliştirmek amacıyla ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması doğrultusunda çalışmalar yürütüldüğüne işaret eden Marcos Jr, ASEAN elektrik şebekesinin geliştirilmesi, ticaret ve tedarik zinciri bağlantılarının güçlendirilmesi ile küçük ve orta ölçekli işletmelere destek verilmesinin de öncelikler arasında bulunduğunu belirtti.

Yapay zeka alanında ortak hedeflerde ilerleme sağlandığına dikkati çeken Marcos Jr, ASEAN’ın yalnızca gelişen teknolojilere uyum sağlayan değil bu teknolojilerin geleceğini şekillendirmede de etkin rol oynayan bölgesel örgüt olmasını hedeflediklerini vurguladı.

Marcos Jr, ayrıca afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesinin artırılmasının, sosyal korumanın güçlendirilmesinin, gençlerin dijital dayanıklılığının geliştirilmesinin ve yaşlı nüfusa yönelik ekonomik işbirliğinin artırılmasının gerekliliğine değindi.

ASEAN’IN BARIŞÇIL ÇÖZÜM İLKELERİ ÖNE ÇIKARILDI

ASEAN’ın 11 üyeli yapıya dönüşmesinin bölgesel dayanışma açısından önemli bir adım olduğunun altını çizen Marcos Jr, karşılıklı saygı, güç kullanma veya kullanma tehdidinden kaçınma ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinin ASEAN’ın temel ilkeleri arasında yer aldığını vurguladı.

Bu ilkelerin yalnızca Güneydoğu Asya’da değil bölgenin ötesinde de kabul gören taahhüde dönüştüğünü anlatan Marcos Jr, ASEAN’ın uluslararası etkisinin ortak hareket etme kapasitesinin yanı sıra savunduğu ilkelerden kaynaklandığını dile getirdi.

Zirve kapsamında dış ortaklarla alınacak kararların ASEAN’ın mevcut zorluklarla nasıl mücadele edeceğini ve gelecekteki fırsatları nasıl değerlendireceğini şekillendireceğini söyleyen Marcos Jr, bölgenin gelecek nesillere hazırlanmasının önemine dikkati çekti.

Marcos Jr, ASEAN ülkelerinin ortak hedeflere ulaşmak için güven, uyum ve dayanışma içinde hareket etmeleri gerektiğini vurgulayarak 49. ASEAN Liderler Zirvesi’ni resmen başlattı.

MALEZYA VE BREZİLYA’DAN ASEAN’LA İŞBİRLİĞİNİN ÖNEMİNE VURGU

Malezya Başbakanı Enver İbrahim, X hesabından ASEAN’ın açılış töreninin ardından paylaşımda bulundu.

İbrahim, Malezya’nın bölgenin yönünün belirlenmesinde, fikir birliğinin güçlendirilmesinde ve bölgesel barış ile istikrarın korunmasında aktif rol oynamaya kararlı olduğunun altını çizerek, “Malezya, birleşik ve dirençli bir ASEAN’ın inşasında ve bölgenin sesinin ve çıkarlarının uluslararası arenada saygı görmeye devam etmesini sağlamada kararlı bir bölgesel ortak olarak duruşunu sürdürecektir.” ifadesini kullandı.

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva da X hesabından yaptığı paylaşımda, ASEAN zirvesine ikinci kez katılmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.

Lula da Silva, ASEAN ve Brezilya’nın, “çok taraflılığa dayalı çok kutuplu bir dünyanın barış ve refaha daha elverişli olduğu inancını paylaştığını” vurgulayarak, “İklim değişikliği ve süregelen savaşlar, enerji dönüşümünü acil ve geri döndürülemez bir zorunluluk haline getiriyor. Brezilya, etanol ve esnek yakıtlı motorlar konusunda yarım asırlık bir deneyime sahiptir.” görüşünü paylaştı.

Söz konusu sektörlerin, Brezilya’nın ASEAN ile işbirliğinin temel sütunlarından birini oluşturduğunun altını çizen Lula da Silva, kritik mineraller alanında da işbirliğine açık olduklarını vurguladı.

Lula da Silva, ASEAN ile ilişkilerini “tam kapsamlı Diyalog Ortaklığı” seviyesine taşımayı hedeflediklerini kaydederek, “Bu, ileri teknoloji, biyoyakıtlar, savunma ve gıda güvenliği gibi alanlarda işbirliği yapacağımız anlamına gelmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.