Seküler zeka geriliği: 'Cadılar Bayramı aydınlık, Ramazan karanlık'

Eğitim Sen’in “ideolojik eğitim” çıkışı, geçmişteki başörtüsü yasakları ve Ramazan etkinlikleri üzerinden alevlenen tartışmayla birlikte, kamuoyunda çifte standart ve tarihsel hesaplaşma eleştirilerini yeniden gündeme taşıdı.

Eğitim Sen Genel Başkanı Kemal Irmak, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”ne yönelik sert eleştirilerde bulundu. Irmak, yeni eğitim modelinin eğitim alanını belirli bir siyasal ve ideolojik çerçevede yeniden şekillendirmeyi hedeflediğini savundu.

Irmak’a göre model, “tek din, tek mezhep anlayışına dayalı bir kültürel kimlik inşasını” önceleyen bir yaklaşım içeriyor. Evrensel bilim standartları yerine “milli ve manevi değerler” vurgusunun öne çıkarıldığını belirten Irmak, bunun öğrencilerin analitik düşünme becerilerini zayıflatabileceğini iddia etti.

Irmak’ın yeni modeli “dogmatik çerçeve”, “analitik düşünceyi zayıflatan yapı” ve “okulları Diyanet ve dini yapıların alanına dönüştürme” olarak nitelendirmesine karşı, eleştirmenler geçmişteki başörtüsü yasaklarını hatırlattı.

Başörtülü öğrencilerin üniversite kapılarında ağladığı, eğitim hakkından mahrum bırakıldığı dönemlerde “evrensel bilim”, “özgürlük”, “gelecek” söylemlerinin neden aynı hassasiyetle dillendirilmediği sorusu gündeme taşındı.

Yıllarca başörtülü, başarılı ve “pırıl pırıl” gençlerin eğitim sisteminin dışına itildiğini hatırlatan çevreler, bugün o dönemde okula alınmayan insanların çocuklarının akademi, teknoloji ve kamuda önemli başarılara imza attığını vurguluyor.

Irmak’ın açıklamaları okullarda Ramazan etkinliklerinin gerçekleştirileceğine dair bilgilendirmenin ardından geldi. Irmak’a “Okulda Cadılar Bayramı kutlayınca aydınlık oluyorsunuz da, Ramazan ayına ‘hoş geldin’ deyince gerici mi oluyorsunuz?” sorusu yöneltildi.

Eleştirilerde, seküler kesimin hala geçmişin dışlayıcı refleksleriyle hareket ettiği, dini referanslar söz konusu olduğunda “ortaçağ” söylemine sarıldığı ifade ediliyor. Buna karşılık Batı kültürel sembollerinin eğitim ortamında yer bulmasının “çağdaşlık” olarak sunulması çifte standart olarak değerlendiriliyor.

Açıklamalar düpedüz tarihsel bir ikiyüzlülük meselesi olarak görülüyor. Yıllarca başörtülü gençleri kapıdan çeviren, eğitim hakkını ideolojik süzgeçten geçiren anlayışın bugün “özgürlük” ve “bilim” üzerinden ahlaki üstünlük taslaması geniş bir kesimde tepki uyandırıyor. Dün inanç görünürlüğünü kamusal alandan silmeye çalışan refleksin, bugün değerler vurgusunu “gericilik” etiketiyle mahkum etmeye çalışması, müfredat kavgası değil; kimlerin bu ülkede meşru sayıldığına dair köklü bir zihniyet çatışması olarak okunuyor.