Ukrayna zirvesinde gündem Grönland

Ukrayna’nın önde gelen müttefikleri, Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik ABD arabuluculuğundaki planlar çerçevesinde güvenlik garantilerini ele almak üzere Paris’te toplandı. Zirvede Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil ediyor. 

Fransız yetkililere göre toplantının amacı, Washington, Kiev ve Avrupalı müttefikler arasında Ukrayna’nın güvenliği konusunda anlaşma sağlandığını göstermek. Ancak zirvede gündem yine Grönland oldu.

“GRÖNLAND’IN EGEMENLİĞİ HALKA AİTTİR”

Avrupalı liderler, Grönland konusunda ortak bir açıklama yayımlayarak, Grönland’ın egemenliğinin halkına ait olduğunu belirtti.

Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya, İngiltere ve Danimarka tarafından yapılan ortak açıklamada, “NATO, Arktik bölgenin bir öncelik olduğunu açıkça ortaya koymuştur ve Avrupalı müttefikler bu doğrultuda sorumluluklarını artırmaktadır.” ifadeleri yer aldı.

Arktik bölgesindeki güvenliğin ABD’nin de dahil olduğu bir sistemle NATO müttefikleriyle birlikte sağlanması gerektiği vurgulandı.

Liderler, egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı ilkelerinin savunulmasında kararlı olduklarını vurguladı.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de konuya ilişkin açıklama yaptı. Nielsen, “Avrupalı liderlerin desteği, uluslararası prensiplere meydan okunulan bir zamanda önemli” dedi. Grönland Başbakanı ABD’ye de “saygılı bir diyalog” çağrısında bulunacağını söyledi.

“KARAR YETKİSİ SADECE GRÖNLAND VE DANİMARKA’YA AİT”

Açıklamada, Birleşmiş Milletler Şartı’nda yer alan bu ilkelerin evrensel olduğu belirtilirken, Avrupa’nın bu değerleri savunmaktan geri adım atmayacağı ifade edildi. Liderler, Grönland ve Danimarka’yı ilgilendiren tüm konularda karar yetkisinin yalnızca Danimarka ve Grönland’a ait olduğunu vurguladı.

Açıklama, son dönemde Grönland’ın statüsüne ilişkin tartışmaların arttığı bir dönemde, Avrupa’nın uluslararası hukuk ve mevcut sınırlar konusundaki net tutumunu ortaya koyması açısından dikkat çekti.

TRUMP’IN GRÖNLAND AÇIKLAMALARI

Son dönemde ABD Başkanı Donald Trump’ın, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ı ABD kontrolüne alma yönündeki ısrarlı açıklamaları, ciddi bir kriz başlığına dönüştü.

Trump’ın Venezuela’ya yönelik askeri operasyonu endişeleri daha da derinleştirdi.

GRÖNLAND NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Trump, Grönland’ı ABD’nin “ulusal güvenliği” açısından vazgeçilmez görüyor. Nadir toprak elementleri bakımından zengin olan ada, akıllı telefonlardan elektrikli araçlara ve askeri teknolojilere kadar pek çok alanda kritik öneme sahip.

Ayrıca Kuzey Kutbu’nda eriyen buzulların yeni deniz ticaret yolları açması bekleniyor. ABD’nin adada halihazırda Pituffik Uzay Üssü bulunmasına rağmen, Trump tüm adanın kontrolünü istiyor.