Üç büyük güç ilk kez aynı masada. Dünyanın kaderi bu masada mı şekillenecek?

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarihi bir zirvede buluşacak. 

Ancak bu buluşma, şimdiden yeni bir Yalta Konferansı tartışmasını başlattı. 

1945’te İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru, ABD Başkanı Franklin Roosevelt, Sovyet lider Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill Yalta’da bir araya gelmişti. 

Savaş sonrası dünya düzenin temellerinin atıldığı konferans, büyük güçlerin nüfuz alanlarını belirlediği bir dönemin sembolü olmuştu.

Aradan geçen 81 yılın ardından şimdi gözler Çin’e çevrildi. 

19 KASIM’DA ÇİN’DE BULUŞACAKLAR

Beyaz Saray, Donald Trump, Vladimir Putin ve Şi Cinping’in 19 Kasım’da Çin’in Şencen kentinde bir araya geleceğini duyurdu.

Üç lider, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi kapsamında tarihte ilk kez üçlü bir görüşme yapacak. 

HER LİDERİN ÖNCELİĞİ FARKLI

Ancak masada her liderin farklı beklentileri var. Trump’ın önceliği, nükleer silahların azaltılması ve İran’daki savaş. 

Putin ise görüşmeyi, Ukrayna’daki savaşı Moskova’nın çıkarlarına uygun bir anlaşmayla sona erdirmek için fırsat olarak değerlendiriyor. Ancak Washington, Ukrayna’nın üçlü zirvenin gündeminde olmadığını duyurdu.

Ev sahibi Şi Cinping ise özellikle nükleer silahların sınırlandırılması konusunda isteksiz. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’nın her birinin 5 binden fazla nükleer savaş başlığı bulunurken, Çin’in yaklaşık 500 başlığı var. Pekin, Washington ve Moskova’yla aynı kısıtlamalara tabi tutulmak istemiyor. 

MASADA OLMAYAN ÜLKELER ENDİŞELİ

Üç büyük gücün buluşması, masada yer almayan ülkelerdeyse endişe yaratıyor. 

Özellikle Ukrayna ve Tayvan, kendi geleceklerini etkileyecek kararların kendileri olmadan alınmasından kaygılı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, geçen ay yaptığı bir açıklamada, “Nüfuz alanlarının tekrardan paylaşıldığı yeni bir Yalta” istemediklerini söylemişti.

Trump’ın Çin’de Şi Cinping’le ayrıca ikili bir görüşme yapması da planlanıyor. Putin’le bir baş başa görüşme ise programda yok.